жап

жап
1
1. (Қ-орда: Сыр., Шиелі, Арал, Қарм.; Шымк.: Шәу., Қызылқ.; Қост.: Аман., Жанг.; Ақт., Ырғ.; Қарақ.) егіннің ішіне су жіберетін кішкене арық. Ж а п т а н алынған су егіске тарайды Қ-орда., Қарм.). Үлкен арықтан шыққан ж а п т а р қарықтар (қ.) тарайды Қ-орда., Шиелі). Жарма арықтың құлағы ашылып ж а п қ а су жіберіледі (Шымк., Шәу.). Әбдірәсілдің егіні су ішіп жатқан ж а п т ы берегірек біздің егінге қарай тарту керек (Қост., Жанг.). Ясау арығы, онан шыққан ұзын ж а п т а р, көктермек тоғандар (Қ. Әбдіқ., Тәт. қауын, 15). Бізді ауылдың адамдары ж а п қазуға кетті (Қарақ.). 2. (Ақт., Ойыл; Түрікм.: Таш., Көнеүр.) су жіберетін үлкен арық. Звено мүшелері ерте көктемде ж а п т а р, шелдер сала бастады (Ақт., Ойыл). Ж а п қапталынан салма, салма қапталынан жоя алынады (Түрікм., Таш.). 3. (Гур., Маңғ.) жер бетінен биіктеу етіп жасалған арық. Ой жерден суды Қыр жерге ж а п арқылы шығарады (Гур., Маңғ.)
2
(Гур.: Есб., Бақс.; Орал, Казт.) қамба. Ж а п қазып ішіне картоп салады (Гур., Есб.)
3
(Гур., Маңғ.) тоқтат. Қайықты шаланның сол жағынан ж а п п а с а ң, оң жағынан жел соғып тұр, қайықты ана приемкаға ж а п (Гур., Маңғ.)

Қазақ тілінің аймақтық сөздігі. - Алматы: « Арыс» баспасы. . 2005.

Поможем студентам сделать чертеж

Смотреть что такое "жап" в других словарях:

  • жапқы — I зат. сөйл. Жапқыш. Амал жоқ, айтылған нәрсенің бәрі кереует ж а п қ ы ғ а мұқият оралып буылған (Қ.Тоқмырзин, Үш кие, 210). II зат. Киіз үйдің түрмелі есігі. Сұңғақ, ақ торғын келіншек есік ж а п қ ы с ы н ы ң бір шетін желп еткізіп ашып,… …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • жап — зат. кәсіб. Егістікке су жіберу үшін екі жиегіне топырақ үйіп жасайтын жіңішке арық …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • жапқы — зат. Пештің алдындағы қалақша …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • жапқыш — зат. Әртүрлі заттардың үстін жабуға, қалқалауға арналған жамылғы, перде …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • жапқы — (Гур., Маңғ.) жабық. Ж а п қ ы қора (Гур., Маңғ.). Қой қыс күнінде ж а п қ ы қорада жатады (Гур., Маңғ.) …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • әжап — зат. сөйл. Ғажап. – Балаң ә ж а п екен. Бірақ оны сұрампаз етіп үйретпе (О. Сәрсенбаев, Бақыт., 137) …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • жапқақ — зат. Бір нәрсенің тесігін ашып жауып, реттеп тұратын техникалық немесе биологиялық құрылғы; клапан. ≈ Машина маторының ж а п қ а ғ ы. Жүректің ж а п қ а ғ ы …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • жапқылы — сын. Жапқысы бар. Киіз ж а п қ ы л ы есіктің етегін бүктелген қамшының ұшымен көтере ашып, сырттан кеуделі, ақсары өңді, дөң мұрынды жігіт кірді (М. Айымбетов, Құмөзек., 9) …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • жап-жас — сын. Кемеліне келмеген, балғын, уылжыған …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • жап жару — (Түрікм., Небид.) арық қазу. Біздер есітеміз осы жерге Момин деген түрікмен боса керек, ж а п ж а р у ғ а кеген (Түрікм., Небид.) …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

Книги

  • Год огненной змеи, Цыден-Жап Жимбиев. Роман Ц.-Ж. Жимбиева "Год огненной змеи" переносит нас в небольшой бурятский улус, в суровый 1941 год, когда все, кто остался в улусе - старики, женщины, дети,- жили толькоодним: ожиданием… Подробнее  Купить за 80 руб
  • Степные дороги, Цыден-Жап Жимбиев. Роман знакомит читателя с трудовыми и житейскими буднями людей бурятского колхоза в 60-е годы. Его молодые герои проходят испытания на человеческую и гражданскую зрелость, побеждая в борьбе с… Подробнее  Купить за 70 руб


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»