ақтық это:

ақтық
1
(Түрікм.: Ашх., Таш.; Қарақ.) немере. А қ т ы қ т а н туған балам да ер жетіп қалды (Түрікм., Таш.). Нөкістегі оқып жүрген а қ т ы ғ ы м д ы сағындым (Қарақ.). [Түрікменше агтик (Рус.-туркм. сл., 1956, 73); қарақ. ақлық (Рус.-карак. сл., 1967); түр. аһфат немере; ұрпақтар (Тур.-рус. сл., 1977, 33), сары ұйғ. аты немере; кішкентай (С. Мал., ЯЖУ, 19). Өткен ғасырдағы сөздіктерде: ақтуқ немере (Л. Буд., Срав... Ы, 68); ақтық немере (В. Рад., Опыт..., I, 119). Ертедегі түркі жазба ескерткіштерінде: ағдуқ бөгде, бөтен (таныс емес) (М. Қашқ., I, 125); ахтық немере (А. Бор., Бадаи..., 1961, 39); аты немере (ДТС, 67). Монғол тілдерінде монғ. ач (Монғ.-қаз. сөз., 1954, 29); қалм. ач (Рус.-калм. сл., 1964, 71); бурят. аша (Ц. Буд., Лекс. бур. диал., 94). Осы көрсетілген тұлғалар монғол тобындағы тілдерде «немере» мағынасында қолданылады]
2
(Қост., Жанг.) кездеменің бір түрі, болатнай. Әйелдер бастарына а қ т ы қт а н жаулық салады (Қост., Жанг.)
3
(Жамб.: Мер., Шу) дәнді егіске арналған жер
4
(Ақт.: Шалқ., Ырғ.; Сем.: Шұб., Ақс., Көкп., Ұрж.; Шығ.Қаз., Ұлан) қалың болып өскен қуаң шөп. Сарқұдықтың түбі а қ т ы қ қой, бұзауға жаман болмас деп ойлаймын (Ақт., Шалқ.). Біздің жақта а қ т ы қ биыл бітік болды (Сем., Ұрж.). Бүгін а қ т ы қт ы шауып жатқан көрінеді (Шығ.Қаз., Ұлан)
5
(Гур., Маңғ.) мүрит жолын ұстаушы. Мен Бекет әулиенің а қ т ы ғ ы м ы н (Гур., Маңғ.)
6
(Орал: Жән., Орда, Шыңғ.; Сем.: Абай, Шұб.) соңғы. Енді жоқ, осы алғаның а қт ы ғы (Орал, Жән.). Көрсетілген колхоздардың председательдеріне а қ т ы қ ескертіп..., осы көрсетілген сүрекке тұқым айырбастау жұмысын бітірмесе... қатаң шара қолданылатыны а қ т ы қ рет ескертілсін («Ком.», 11.01.1938). Жұмысы нашар болғандықтан оған ақтық сөгіс берілді (Сем., Абай). [Қырғызша актык (К. Юд., КРС, 40); қалм. отхн (Рус.-калм. сл., 1964, 508)]
7
(Гур., Есб.) ақыры; түгелдей. 9 айдың ішінде мал сойған 12 адамның қылмыстық ісі а қ т ы қ бітіп, халық сотына берілген болатын («Соц. мал шар.», 20.10.1940, №95)

Қазақ тілінің аймақтық сөздігі. - Алматы: « Арыс» баспасы. . 2005.

Смотреть что такое "ақтық" в других словарях:

  • ақтық — зат. бот. Қыр шөбінің (селеу, көде т.б.) жалпы атауы; ақот. Мына жайлаудан қыс ызғары әлі көтерілген жоқ. Жас төлге қазір салқындау болады. Және шөбі де бірыңғай а қ т ы қ тұз көп керек (С. Бегалин, Уақыт., 77). Жайлауымыз таулы, қатқақ жер.… …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • ақты — сын. Ақ түсті, ағы бар, ақтылы. Бозторғай ән шырқасып күйге басып, Шыбын шіркей, соналар ызыңдасып. А қ т ы, көкті, жасылды қызғалдақпен, Салтанатын санап тұр сай жарасып (И.Байзақов, Құралай., 102) …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • ақтық — зат. жерг. Ақ сиса, ақ мата. зат. Боз, қуаң шөп. зат. көне Ескі наным бойынша киелі, қасиетті жерлерге байлап, іліп кететін зат, немесе ем жасаған, бал ашқан адамға берілетін жоралғы зат …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • қақты — (Шығ.Қаз., Зайс.; Алм., Шел.) қуыс, алаң (тау қойнауының бір жағы ашық, үш жағы бітеу жері, тұйығы). Қ а қ т ы н ы ң шөбі мол (Шығ.Қаз., Зайс.). Қ а қ т ы д а көбінесе жылқы жатады (Алм., Шел.) …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • ақ құты — (Ауғ.; Ир.) темір ыдыс (фляга) …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі

  • А ты меня любишь? (песня) — «А ты меня любишь?»  детская песенка, по легенде написанная вожатыми пионерлагеря «Артек» и спетая маленькой девочкой Дашей Барановой, ставшая в 2000 х у многих рингтоном на мобильном телефоне. А ты меня любишь?  Ага! А ты со мной… …   Википедия

  • А ты меня любишь? — А ты меня любишь?  старая детская песенка, по легенде написанная вожатыми пионер лагеря «Артек», спетая маленькой девочкой Дашей Барановой в советское время, ставшая в 2000 х у многих рингтоном на мобильном телефоне. По различным данным, песня… …   Википедия

  • А ты меня любишь? Ага! — А ты меня любишь?  старая детская песенка, по легенде написанная вожатыми пионер лагеря «Артек», спетая маленькой девочкой Дашей Барановой в советское время, ставшая в 2000 х у многих рингтоном на мобильном телефоне. По различным данным, песня… …   Википедия

  • Ты, Исай, наверх ступай; ты, Денис, иди на низ; а ты, Гаврило, подержись за молотило! — См. НАЗВАНИЕ ИМЯ КЛИЧКА …   В.И. Даль. Пословицы русского народа

  • А ты азартен, Парамоша! — Из кинофильма «Бег» (1971) режиссеров Александра Алова (1923 1983) и Владимира Наумова (р. 1927), поставленному по пьесе «Бег» (1926 1928, пост. 1957) Михаила Афанасьевича Булгакова (1891 1940). Слова, сказанные генералом Чарнотой его знакомому,… …   Словарь крылатых слов и выражений

Книги

Другие книги по запросу «ақтық» >>


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»