абдыра это:

абдыра
(Алм.: Кег., Нар., Жам.; Жезқ., Ағад.; Павл.; Көкш., Қ-ту; Рес., Омбы; Монғ.; Жамб.: Шу, Қорд.) үлкен ағаш сандық. Үйде бір айбат а б д ы р а м бар (Алм., Нар.). А б д ыр а д а ғ ы жейдемді алып берші (Алм., Жам.). А б д ы р а ғ а киім көп кетеді (Көкш., Қ-ту). Ескі а б д ы р а н ы ақтарып, кемпір Рабиғаның тәуір киімдерін әперген боп жатыр (Б. Майл., Шығ., В, 239). Кішкене ғана қараша үй, төрінде бір-екі ескі а б д ы р а (Б. Майл., Шығ., III, 234). [Қырғызша абдыра үлкен жәшік, үлкен сандық (К. Юд., КРС, 18); тув. аптара не аптыра сандық (Рус.-тув. сл., 1980, 572); хақ. абдыра қобдиша (кішкене сандық, сандықша) (Хак.-рус. сл., 1953, 13); монғ. авдар кебеже, сандық (Монғ.-қаз. сөз., 1954, 13); қалм. авдр сандық (Рус.-калм. сл., 1964, 693); тұнғыс-маньч. тілдерінде абдора сандық, жәшік. Осы тұлғалы сөз (абдари) парсы тілінде де кездеседі, мағынасы – саквояж (қол сумка) (Пер.-рус. сл., 1, 1983, 35). Әрине, бұларға монғол не түркі тілдерінен ауысқан. Сөз төркінін тұнғұс-маньчжур тілдерінен деп шамалаймыз. Өйткені маньчжур тілінде абдари моо тіркесі емен тұқымдас ағаш атауын береді (ССТМЯ, I, 1975, 5). Алғаш кебеже, сандық сияқты нәрселер осы ағаштан жасалып, кейін абдари атауы сол ағаштан жасалған затқа көшкен тәрізді. Мұнда сол тілде ағаш мағынасын беретін моо сөзі түсірілген]. қ. әбдірә.

Қазақ тілінің аймақтық сөздігі. - Алматы: « Арыс» баспасы. . 2005.

Смотреть что такое "абдыра" в других словарях:

  • абдыра — зат. Үй жиһазы, зат сақтайтын үлкен сандық, Сырты қаңылтырмен әшекейленіп қапталған. Қазақтан басқа да көптеген халықтардың тұрмысында кездеседі. Негізі көне түркі тіліндегі «абыд» немесе «абыт» (бірдеңені «тығу», «жасыру») деген сөзден шыққан… …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • ағаш ұқсату — Қолөнердің көне түрі. Ол төрт топқа бөлінеді: «Балташылар» үй құрау, еден төсеу, діңгек, тұғыр, арба, шана, есік жақтау, саябан жасаушылар. «Үйшілер» киіз үй сүйегін, адалбақан, асадал, сүйреткі, күйме жасайтын ісмерлер. «Оймашылар» ыдыс аяқ,… …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • әбдіре — зат. сөйл. Абдыра …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • әбдірә — (Алм., Кег.; Қост., Жанг.; Көкш., Щуч.) абдыра, үлкен сандық. Бүгін ә б д і р ән і ң кілтін жоғалтып алып, күнібойы аша алмай әурелендім (Алм., Кег.). Ә б д і р ә мен кебежеңе алтын толсын, Бибиғайша, Айғаным, Малға толсын аймағың, Шайқалмасын… …   Қазақ тілінің аймақтық сөздігі


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»