адарғы это:

адарғы
Қ-орда., Арал; Сем., Ұрж.) өрмек тоқығанда жіптер шатыспау үшін арасына қойылатын ені бір сүйемдей, ұзыны жарты метрдей тақтайша. А д а р ғ ы с ы з арқау өтпейді Қ-орда., Арал). [Қарақалпақша адарға (Н. Баск., Карак. яз. Ы, 1951)]. қ. адырғы.

Қазақ тілінің аймақтық сөздігі. - Алматы: « Арыс» баспасы. . 2005.

Смотреть что такое "адарғы" в других словарях:

  • адарғы — зат. Өрмек жіптерін астыңғы және үстіңгі жіп етіп бөліп тұратын ағаштан жасалған құрал, тақтайша …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • өрмек — зат. Алаша, қап, басқұр, бау және шекпен тоқу үшін екі басы қазыққа керіліп, желісі жерге қатар түзу тартылған, иірілген жіптер шумағы. Өрмек қазық, серу жіп, қылыш, адарғы, мосы ағаштың көмегімен күзу (күзеу), арқау жіптері арқылы ерсі (ерсі… …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • өрмек құру — Өрмектің жіптерін тоқуға даярлап, станокке орналастыру. Өрмек құру үшін 3 4 кергіш қазық, күзу шыбығы, арқалық, көтерме (мосы), адарғы, қылыш, арқау шөлнегі (жүгіртпе), серу ағаш, бақылау тізгіні, арқау және бой (өріс) жіптер қажет. Бой жіптердің …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • көтерме — зат. Өрмек жіптерін көтеріп тұратын мосы сияқты үш аяқты ағаш. Оны «көтерме ағаш» деп те атайды (ҚСЭ, 9, 49). Өрмек құру үшін 3 4 кергіш қазық, күзу арқалығы, күзу шыбығы, к ө т е р м е (мосы), адарғы, қылыш, серу ағашы және жіптер қажет (Бұл да) …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • өрмекші — зат. Өрмек тоқитын маман. Өрмек тоқу ерте заманнан келе жатқан қол өнері. Өрмекші жүнді түтеді. Оны шүйкелеп алып иіреді. Иірілген жіпті бояп немесе бояусыз домалақтап (әр біреуі 1 2 кгға дейін) өрмек құрады. Дайын болған өрмекті алдымен бетін… …   Қазақ дәстүрлі мәдениетінің энциклопедиялық сөздігі

  • кестебіз — зат. Кесте тігуге арналған басы ілмекті біз. К е с т е б і з ұшының ілмегі бар жіңішкелеу сым темірден жасалады. Сабы қысқа болады (Шаңырақ, 104). Адарғы, сырғалақ, мәймөңке, жүгіртпе, кергіш, к е с т е б і з, талқы, бұрау, тез, сықауырын сияқты… …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • мосыағаш — зат. этногр. Өрмек тоқуға қажетті, ағаштан жасалған мосы тәрізді құрал. Өрмек қылыш, адарғы, м о с ы а ғ а ш, серу, күзу (күзеу), ерсі, арқау жіптер арқылы тоқылады (Шаңырақ, 105) …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • серу — жіп. Өрмектің кергіш қазығына оралған әрбір жіп серу ағашына келгенде қатарластыра тізіледі. Сол тізілген жіптерді серу жіп деп аталады. Өрмек қазық, с е р у ж і п, қылыш, адарғы, көтерменің (мосының) көмегімен күзу жіп, ерсі жіп, қарсы жіп,… …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • сүзгі — I зат. Балық сүзетін, сабы бар ау (тор). Ересек балалар с ү з г і л е р і н ала келген екен, алабұға мен аққайраны көп жерлерді көріп қызығып қайтыпты (Ж.Өмірбеков, Қызыл су, 40). II зат. Өрмек тоқуға керекті жабдықтардың бірі. Өрмекке адарғы,… …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі

  • ілме — I зат. кәс. Өрмектің жіптерін іліп қоятын қазық. Өрмекке адарғы, қылыш, арқау, сүзгі, і л м е секілді жабдықтар пайдаланылады (Қ.Толыбаев, Бабадан., 230). Жіп ұзыннан ұзақ созылып жатады. І л м е бекітілген қазықтың тұсынан арқау өткізеді де,… …   Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»